Εύοσμος

Στα 1932 ο Εύοσμος λεγόταν ΚΟΥΚΛΟΥΤΖΑΣ και δεν ήταν, παρά ένα αγροτικό χωριό στα δυτικά της Θεσσαλονίκης. Οι κάτοικοί του ήταν στην πλειοψηφία τους Μικρασιάτες πρόσφυγες που ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία και προσπαθούσαν στη νέα τους γη να ξαναχτίσουν τις ζωές τους.
Η ύπαρξη οικισμού εντός των ορίων του σημερινού Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου χρονολογείται ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα. Ο οικισμός αυτός, γνωστός με το όνομα Χαρμάνκιοϊ (τουρκ. Harman köy: χωριό με αλώνια, αλωνότοπος), ομώνυμος του εκτενούς οθωμανικού τσιφλικιού, βρισκόταν δίπλα στον οδικό άξονα που οδηγούσε προς τον κάμπο της Θεσσαλονίκης-Βιτωλίων.
Η άφιξη των προσφύγων αποτέλεσε τη σημαντικότερη τομή στην οικιστική «διαδρομή» του Χαρμάνκιοϊ. Επίσης, προκάλεσε για πρώτη φορά τη «διαίρεση» του τοπωνυμίου: α) Παλαιό Χαρμάνκιοϊ ήταν πλέον η περιοχή γύρω από τον ιστορικό ναό του Αγίου Αθανασίου, β) (Νέο ή Κάτω) Χαρμάνκιοϊ ονομάσθηκε η περιοχή (σημερινό Ελευθέριο) με τις σκηνές, τις παράγκες και τους γαλλικούς θαλάμους της Στρατιάς της Ανατολής.
Στο Παλαιό Χαρμάνκιοϊ εγκαταστάθηκαν 266 προσφυγικές οικογένειες, από τις οποίες οι περισσότερες προέρχονταν από την ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης και ιδιαίτερα από τον ΚΟΥΚΛΟΥΤΖΑ, προάστιο και θέρετρο της Σμύρνης,∙ ακόμη 10 οικογένειες κατάγονταν από τον Πόντο και 2 από την Ανατολική Θράκη. Μόλις τέσσερα χρόνια μετά την προσφυγική εγκατάσταση ο οικισμός μετονομάσθηκε Νέος ΚΟΥΚΛΟΥΤΖΑΣ(1926), σε ανάμνηση της γενέτειρας της πλειοψηφίας των προσφύγων!

Πηγή – Κυριάκος Χατζηκυριακίδης

rfwbs-slide